Hamar; edo hain sinple, hain sinple, ezen…

Posted: 2014/04/01 in Sin categoría
Etiketak: , , , , , , , ,

Izenburua: Hamar. Egilea: Andrej Longo. Jatorrizko hizkuntza: italiera. Irakurketa hizkuntza: euskara. Urtea: 2007. Argitaletxea: Pasazaite.

Aspalditik begiz jota genuen inportazioko liburuak gure eskuetan jartzea hitz ematen digun argitaletxe hau[1]. Gutxinaka zabaltzen doan bere katalogotik nondik hasiko, eta lehenengo alea aukeratu genuen, planteamendu erakargarria zekarren Andrej Longo italiarraren Hamar hauxe: juduen eta kristauen Jainkoak Moisesi helarazitako Hamar Aginduak, XXI. mendeko Napolin girotutako beste hainbeste istorioren atariko.

Baina, aurrera dezagun, Italia hegoaldeko lurrinak (eta, batez ere, kiratsak) etxeraino ekartzea promesten zigun liburu hau dezepzio aitzakiagabe gertatu zaigu. Narrazioak, egunerokotasunean zein baino zein txertatuagoak gehienak (ostiralean diskotekara doan bikotea, senarraren lanordu amaiezinek elkarrekin ezin egonik uzten dituzten senar-emazteak, eta abar), gizakien nahigabe, zorigaizto eta ezbeharren errepaso moduko bat dira, beti ere hiri horretako gaizkile taldeen presentziak eta bortizkeriak kutsatutako giro batean. Kontua da, alabaina, pertsonaiak eta gertaerak hain sinple eta apaingabe marraztu nahiz, egilak muturreregi jotzen duela: hain da dena sinplea, zuzena eta argia, ezen iruditzen baitzaigu xinplekeriaren eta insustantzialtasunaren amildegitik malkartzen dela behin baino gehiagotan. Erabilitako hizkera literarioa ere, gure usteko, bide beretik doa, kazetaritzazkoa da ia, eta ez Truman Capote baten estilo zirraragarrikoa, baizik eta gogo egoera eta sentipenetan arakatzeko ezgauza, gehiegikerian baztergarri diren baina zenbait kasutan eskergarri eta are beharrezko diren irudi eta metaforetan pobrea.

Balirudike (barruan daramagun filologoa atera zaigu!), begirada liburuaren osotasunean pausatuz gero, “kale!” ozen bat entzun daitekeela: egileak, pertsonaia eta gertaera arrunten baina ustez esanguratsu eta sinbolismoz betetakoen bidez, egunerokotik esanahi sakoneko ideietara eraman nahi izan du irakurlea. Ez zen erronka makala, baina gure uste apalean huts egindako saltoa da, inondik ere. Azken batean, giza kondizioaren zirrikituetan sakondu nahi horretan, giza izaera horren zeharkako isla batzuk agerraraztea baino ez da lortzen, denak ere oso azalekoak.

Gainera, salbuespenak salbu (akaso lehenengo eta zazpigarren ipuinak salbatuko genituzke), estiloari zama moduko bat nabari zaio, utzikeriaren eta ezinaren arteko zerbait istorioen hariak ehuntzerakoan: egileak  istorio horiek benetan kontatzeko gogorik ez balu bezala, bilduma osatzeko presatua balitz bezala. Tamalez, indar (falta) moduko horrexek bultzatzen du irakurlea bukaera azkarrera eta, orobat, liburua apalen batean utzi eta betiko ahaztera. Fruitu ederrak ekartzera deitua dirudien argitaletxe baten lehen alea ez balitz, erantsi beharko genuke.

[1] Sautrelan orain gutxi saio bat eskaini zieten Pasazaite, Denonartean, Edo! eta Meetook argitaletxe berriei.

Advertisements

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s